Ciśnienie tętnicze to jeden z kluczowych parametrów życiowych, którego prawidłowe wartości mają ogromne znaczenie dla zdrowia układu krążenia. Składa się ono z dwóch pomiarów – skurczowego i rozkurczowego. O ile o wysokim ciśnieniu słyszymy bardzo często, o tyle niskie ciśnienie rozkurczowe bywa tematem pomijanym. Tymczasem jego obniżenie może wpływać na samopoczucie, a w pewnych sytuacjach stanowić nawet sygnał ostrzegawczy. Warto zatem wiedzieć, czym jest ten parametr, co oznacza jego zbyt niska wartość oraz jak reagować, gdy pojawią się niepokojące objawy.
Czym jest ciśnienie rozkurczowe?
Ciśnienie rozkurczowe to niższa z dwóch wartości mierzonych podczas badania ciśnienia krwi. Oznacza ono ciśnienie w naczyniach tętniczych w momencie, gdy serce znajduje się w fazie rozkurczu, czyli między kolejnymi uderzeniami. To właśnie wtedy mięsień sercowy odpoczywa i napełnia się krwią. U zdrowej osoby ciśnienie rozkurczowe powinno wynosić około 70–80 mmHg. Jeśli wartość spada poniżej 60 mmHg, można mówić o jego obniżeniu.
Przyczyny niskiego ciśnienia rozkurczowego
Przyczyny zbyt niskiego ciśnienia rozkurczowego mogą być różnorodne. Często wiążą się one z odwodnieniem, niedoborem elektrolitów, przemęczeniem czy stresem. U osób szczupłych niskie wartości ciśnienia bywają cechą fizjologiczną i nie powodują poważnych konsekwencji zdrowotnych.
W niektórych przypadkach niskie ciśnienie rozkurczowe jest jednak objawem chorób – np. niewydolności serca, zaburzeń pracy zastawek, niedoczynności tarczycy, chorób nadnerczy czy przewlekłych infekcji. Może pojawić się także po urazach, krwotokach lub przy przyjmowaniu niektórych leków obniżających ciśnienie.
Objawy, na które warto zwrócić uwagę
Obniżone ciśnienie rozkurczowe nie zawsze daje jednoznaczne symptomy. Część osób funkcjonuje z nim zupełnie normalnie. U innych jednak mogą wystąpić zawroty i bóle głowy, zaburzenia równowagi, przewlekłe zmęczenie, problemy z koncentracją czy omdlenia. Objawy te wynikają z niedostatecznego ukrwienia mózgu i innych narządów.
Szczególną uwagę należy zwrócić, gdy niskie ciśnienie rozkurczowe pojawia się u osób starszych. Zbyt małe ciśnienie w fazie rozkurczu może prowadzić do niedokrwienia serca, a w konsekwencji zwiększać ryzyko zawału czy udaru. Dlatego w tym wieku regularna kontrola ciśnienia i konsultacje z lekarzem mają kluczowe znaczenie.
Kiedy niski wynik jest niebezpieczny?
Nie każde obniżenie ciśnienia rozkurczowego oznacza chorobę. U młodych i aktywnych osób wynik 55–60 mmHg może być naturalny i nie stanowić powodu do zmartwień. Alarmujące jest jednak, gdy towarzyszą mu inne objawy – omdlenia, duszności, kołatanie serca czy silne osłabienie. W takich sytuacjach konieczna jest szybka konsultacja lekarska, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.
Jak reagować i jak sobie radzić?
W przypadku jednorazowego obniżenia ciśnienia wystarczy czasem odpoczynek, wypicie szklanki wody czy położenie się z nogami uniesionymi nieco wyżej niż tułów. Pomaga to poprawić ukrwienie mózgu i zminimalizować ryzyko omdlenia.
Aby zapobiegać problemom, warto pamiętać o odpowiednim nawodnieniu – dorosła osoba powinna pić minimum 1,5–2 litry wody dziennie. Pomocna jest też dieta bogata w warzywa, owoce, produkty pełnoziarniste i odpowiednią ilość soli (jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych). Regularna aktywność fizyczna poprawia krążenie i stabilizuje ciśnienie.
U osób, u których niskie ciśnienie rozkurczowe jest wynikiem chorób przewlekłych, konieczne jest leczenie przyczynowe. Lekarz może zlecić dodatkowe badania, modyfikację farmakoterapii lub wprowadzenie suplementacji.
Podsumowanie
Niskie ciśnienie rozkurczowe może być zarówno naturalną cechą organizmu, jak i sygnałem poważniejszych zaburzeń zdrowotnych. Kluczowe jest obserwowanie swojego samopoczucia i reagowanie na niepokojące objawy. U osób starszych jego zbyt niska wartość może stanowić realne zagrożenie, dlatego tak ważne są regularne pomiary i kontrola lekarska. Odpowiednia profilaktyka, zdrowa dieta, nawodnienie i aktywność fizyczna pozwalają zminimalizować ryzyko i poprawić komfort życia.